gök kuş

 

 

 

 

 

guş

k(ö/ü)l : tigin

gök*kuş ~ kaknus, tanım

kaknus, çizim.

ALTIN KAKNUS

 

alt.on : ing.ök : oğh.ış * Yer yüzü üstünde ve altında değeri yüksek (lat. altus) olan or (altun ~ altın; lat. aurum), gökten inen (ingek ~ inek) & göğe ağışan ışık; ayrıca oğh.ış damgasının oğh.us gibi bir değişkeni olan oğh.uç (ağaç ~ koç / kuş). 1

“Türk şamanlarına göre, her ulus oluşurken Gök Tanrı bir altın ışık biçiminde yer yüzüne inerek o ulusu kendi tin’inin soluğu ve dölleyici gücü ile kutlu kılarmış...” 2

Bu inancın Türk töresindeki simgesi, Ana Dilimiz’in or.okh-khu.ng (orkhun ~ runikh ~ khor’an) damgalarını yabancı uzmanların olasılıkla yanlış yorumlayıp, yanlış aktarımları sonucu, kaknus (Gök Kuş) adıyla tanıtılmış, ancak onun Doğu ve Batı düşüncesinde yer alan gizemli Feniks (Ateş Kuşu; Quetzal, Benu; Garuda, Simûrgh, Hûma ve Phoenix) ile özdeşliği, dahası onlara kaynaklık edişi üzerinde hiç durulmamıştır. 3

Bu özgün kaynak oluş savına yol açan olgu, kaknus (Gök Kuş) kavramının diğer kuşlarla ilgili tüm öbür söylencelerde ortaya konulmamış olan özellikleri içermesinden anlaşılmaktadır. O, “kül olan ötücü can” ile “akıllı konuşan tigin (komutan / prens)” niteliklerini, kuşkuya yer bırakmayacak bir biçimde, kendi adı içerisinde barındırmaktadır. ökh.ül : öt.üğh.gin ~ köl / kül tigin ya da Batı kültürüne bağlı çevrelerce pek yaygın olarak bilinen adlarıyla Phoenix & Prometheus. 4

Anka ya da Zümrüd-ü Anka diye bilinen kuşa gelince... “İsmi cismi bilinmeyen bir kuş olarak tanımlıyor Anka’yı doğulu kaynaklar. ‘Uzun boylu’ anlamına geliyor. Kanatlarında, gövdesinde tüyler tüm renk tayfını barındırırmış. En önemli özelliği yüzü Anka’nın: Anlaşılan insan yüzlüymüş... Kaknus ile karıştırılıyor sık sık. Kanatlarını çırparak alev alan ve yumurtası kendi küllerinin arasından çıkan bir başka söylence  kuşu o da. Batılılar ikisine de Phoenix diyorlar. Şüphe yok ki yanılıyorlar. Gelgelelim, bazı yanlışlar böyledir. Yerleşir, doğruyu kovalar.” 5

1  Türker, Doğan; Gök*köG Bitşik : Evrensel Yaratılış - Varoluş Düşünbilimi (1991); www.skyrootuni.com (2002-2005) & www.gokkogbitsik.com (2006).

Ziya Gökalp; Türkçülüğün Esasları, s.151.

Bkz: American Heritage Dictionary; phoe·nix also phe·nix (f¶“n¹ks) n. 1. Mythology. A bird in Egyptian mythology that lived in the desert for 500 years and then consumed itself by fire, later to rise renewed from its ashes. 2. A person or thing of unsurpassed excellence or beauty; a paragon. 3. Phoenix. A constellation in the Southern Hemisphere near Tucana and Sculptor. [Middle English fenix, from Old English and Old French, both from Medieval Latin fnix, from Latin phoenix, from Greek phoinix.] 

Bkz: American Heritage Dictionary; Pro·me·the·us  n. Greek Mythology. A titan who stole fire from Olympus and gave it to humankind, for which Zeus chained him to a rock and sent an eagle to eat his liver, which grew back daily. [Latin Promtheus, from Greek.]

Batur, Enis.